Yak
Domestic Yak
Bos grunniens
Tarihçe & Genel Bakış
Yak; Tatar öküzü, homurdayan öküz, tüylü sığır, sarlak veya sarlyk ya da evcil yak olarak da bilinen, Himalaya bölgesi, Tibet Platosu, Tacikistan, Pamir Dağları ve kuzeyde Moğolistan ve Sibirya'ya kadar bulunan uzun tüylü evcilleştirilmiş sığır türüdür. Yabani yaktan türemiştir. Evcil yak, Tibet Platosu ve Orta Asya'nın yüksek rakımlı bölgelerinde süt, et, yün ve yük taşıma için yetiştirilen, soğuğa son derece dayanıklı bir sığırgildir.
Karakter Profili
Yaklar soğuğa toleranslı, dayanıklı, sakin, yüksek rakıma uyum sağlamış ve uysal hayvanlardır.
Büyüme Eğrisi
Yaşa göre tahmini ağırlık (kg)
Detaylı Bilgiler
- Boyut sınıfı
- giant
- Koruma durumu (IUCN)
- Domestic (not assessed by IUCN)
- Başlıca hastalıklar
- Mastitis, Foot rot, BVD, IBR, Bovine TB
- Yıllık vet ziyareti
- 2
- Zoonoz riski
- brucellosis, bovine TB, Q fever, leptospirosis, ringworm
- Min. alan
- 120 m²
- Barınma
- barn + paddock + pasture access
- Beslenme
- ruminant herbivore
- Günlük öğün
- 2
- Yasak gıdalar
- yew, rhododendron, moldy feed (mycotoxins), raw potato in excess
- Yaşam boyu maliyet
- 10000-150000 (species dependent) ₺
- Türkiye yasal durumu
- legal (farm animal)
- Çip zorunlu
- Evet
- CITES eki
- not listed
- Eğitilebilirlik skoru
- 3
Renk Varyantları
Alt Cinsler
Evcil yakın Tibet Platosu'nda yetiştirilen ana hattıdır; yüksek irtifaya ve sert soğuğa en iyi uyarlanmış tip olup süt, et, yük ve yün için kullanılan yakların temel kaynağıdır.
Evcil yakın Moğolistan'da yetiştirilen hattıdır; bozkır ve dağ otlatmasına uyarlanmış, yük ve süt için kullanılan, genellikle Hainag adı verilen sığır melezlerinin de üretildiği tiptir.
Evcil yakın Butan'ın yüksek Himalaya bölgelerinde yetiştirilen hattıdır; göçebe çobanlık geleneğinde süt, yün ve yük için kullanılan, dağlık araziye uyarlanmış tiptir.
Evcil yakın Çin'in Siçuan Platosu'nda yetiştirilen bölgesel hattıdır; yerel iklim ve mera koşullarına uyarlanmış, et ve süt için seçilen tiptir.
Evcil yakın Çin'in Qinghai Platosu'nda yetiştirilen bölgesel hattıdır; yüksek rakımlı meralara uyarlanmış olup et, süt ve yün üretiminde kullanılan tiptir.
Evcil yakın Nepal'in yüksek dağ bölgelerinde yetiştirilen hattıdır; Sherpa ve diğer dağ topluluklarınca yük taşımacılığı, süt ve yün için kullanılan tiptir.
Evcil yakın Pamir Dağları'nda, özellikle Kırgızistan'da yetiştirilen hattıdır; yüksek otlaklara uyarlanmış olup et ve süt için kullanılan Orta Asya tipidir.
Evcil yakın nadir görülen beyaz veya açık renkli varyantıdır; standart koyu yaktan ayrılan açık post rengiyle bazı bölgelerde törensel veya kültürel değer taşıyan tiptir.
Çin Sichuan eyaletinde yetiştirilen, iri gövdeli, derin ve geniş göğüslü, boynuzlu, ulusal düzeyde tanınan yerli yak ırkı.
Çin Sichuan eyaleti Hongyuan ilçesinde yaklaşık 600.000 bireyle yetiştirilen, ulusal düzeyde tanınan yerli yak ırkı.
Çin Gansu eyaletinde yetişen, beyaz tüyüyle ayırt edilen, nadir ve kültürel olarak önemli, ulusal düzeyde tanınan yak ırkı.
Çin Gansu eyaleti Gannan bölgesinde yetiştirilen, resmi olarak tanınan yerli yak ırkı.
